Táo bón ở trẻ ăn dặm nguyên nhân do đâu, cách khắc phục

Táo bón là một hiện tượng khá phổ biến khi mẹ bắt đầu cho bé làm quen với ăn dặm. Vậy tại sao trẻ lại bị táo bón ở giai đoạn này? Và bạn cần làm gì để giúp trẻ thoát khỏi cảm giác sợ hãi khi đi vệ sinh? Cùng tìm câu trả lời chính xác trong bài viết sau đây nhé!

Thông thường, trẻ bị táo bón do ăn thức ăn đặc thường có những biểu hiện mà cha mẹ dễ dàng nhận ra như: chướng bụng, đầy hơi, rặn nhiều lần khi đi cầu; phân khô, nhỏ như phân dê… Táo bón khiến trẻ luôn cảm thấy khó chịu, ăn không ngon. Lâu dần, tình trạng này có thể khiến trẻ lười ăn, kém hấp thu, suy dinh dưỡng,…

Tại sao trẻ ăn dặm lại bị táo bón

Ở mọi lứa tuổi, trẻ đều có thể bị táo bón. Tuy nhiên, có những thời điểm nguy cơ này cao hơn, đó là khi trẻ có sự thay đổi trong chế độ ăn uống của mình. Và giai đoạn ăn dặm là một trong những thời điểm trẻ dễ bị táo bón nhất. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này có cả yếu tố chủ quan và khách quan.

Hệ tiêu hóa chưa thích nghi với thức ăn mới

Trước 6 tháng tuổi, hầu hết trẻ được bú mẹ hoàn toàn. Trong một số trường hợp, trẻ sơ sinh được bổ sung sữa công thức phù hợp. Đây đều là những thực phẩm luôn đảm bảo an toàn và dễ tiêu hóa cho trẻ. Và khi đó, hệ tiêu hóa của trẻ cũng không hoạt động quá nhiều.

Hệ tiêu hóa của trẻ chưa thích nghi với những đồ ăn mới lạ
Hệ tiêu hóa của trẻ chưa thích nghi với những đồ ăn mới lạ

Tuy nhiên, khi bước vào giai đoạn ăn dặm, bé bắt đầu làm quen với một số loại thức ăn khác ngoài sữa. Lúc này, hệ tiêu hóa trong cơ thể trẻ chưa thể thích nghi ngay được. Đồng thời, thức ăn mới trong giai đoạn ăn dặm thường sẽ đặc hơn sữa nên cũng là một “thử thách” đối với hệ tiêu hóa của bé. Vì vậy, trẻ rất dễ bị táo bón khi mới bắt đầu ăn dặm và cha mẹ không cần quá lo lắng.

Thời điểm bắt đầu ăn dặm quá sớm

Hầu hết trẻ sơ sinh được mẹ cho làm quen với thức ăn đặc khi được 6 tháng tuổi. Trên thực tế, mẹ có thể cho trẻ làm quen với thức ăn đặc sớm hơn nhưng cần dựa trên nhu cầu của trẻ.

Theo chuyên gia dinh dưỡng nhi khoa, nhiều bà mẹ chưa chú ý đến các dấu hiệu cho thấy con mình đã sẵn sàng ăn thức ăn dặm, như thích thú khi bố mẹ đút cho; tự cho thức ăn vào miệng hoặc đưa môi về phía trước để nhận thức ăn…

Nhiều trường hợp bé chưa sẵn sàng nhưng mẹ đã vội cho bé tập ăn dặm hoặc cho ăn quá nhiều. Điều này khiến hệ tiêu hóa của trẻ bị “quá tải” và dẫn đến tình trạng táo bón.

Trẻ ít bú mẹ

Sữa mẹ luôn là nguồn dinh dưỡng quý giá mà không một loại thực phẩm nào có thể thay thế được, nhất là đối với trẻ dưới 1 tuổi. Nhưng một số bà mẹ lại có ý kiến ​​cho rằng: trẻ đã ăn dặm là đã cung cấp đủ chất dinh dưỡng thì không cần bú nhiều sữa mẹ nữa. Điều này là hoàn toàn sai lầm!

Thực đơn ăn dặm dù phong phú đến đâu cũng không thể bổ sung đầy đủ dưỡng chất quan trọng chỉ có trong sữa mẹ. Hơn nữa, sữa mẹ không chỉ cung cấp nước cho cơ thể mẹ mà còn có rất nhiều enzym giúp bé tiêu hóa thức ăn dễ dàng hơn. Vì vậy, việc cho trẻ bú ít cũng là nguyên nhân khiến trẻ bị táo bón trong thời kỳ ăn dặm.

Pha sữa đặc hơn

Thực phẩm cho thức ăn của trẻ sẽ đặc hơn và cứng hơn theo độ tuổi. Nhưng không phải vì trẻ lớn hơn mà sữa công thức cho trẻ phải đặc hơn.

Thực tế, nhiều mẹ sợ con đói nên tăng lượng sữa bột trong mỗi lần pha hoặc trộn nhiều loại cùng một lúc. Thói quen này khiến cơ thể trẻ bị quá tải, không hấp thụ được hết chất dinh dưỡng trong sữa và gây ra tình trạng táo bón hoặc tiêu chảy.

Uống không đủ nước

Trong giai đoạn trẻ bú mẹ hoàn toàn, việc uống nước hay không còn tùy thuộc vào nhu cầu của trẻ. Nhưng khi bước vào giai đoạn ăn dặm, nếu mẹ không cho trẻ uống đủ nước để bổ sung cho cơ thể sẽ dễ dẫn đến tình trạng táo bón. Phân khô và cứng do thiếu nước khiến tình trạng táo bón trở nên trầm trọng hơn.

Ngoài những nguyên nhân phổ biến trên, trẻ bị táo bón trong thời kỳ ăn dặm còn có thể do nhiều nguyên nhân khác như thay đổi loại bột ăn dặm; cách chế biến món ăn không khoa học; thay đổi tâm lý của trẻ… Có trường hợp trẻ bị táo bón do mắc các bệnh lý như sa trực tràng, trĩ… Vì vậy, mẹ cần quan sát và tìm ra nguyên nhân để sớm điều trị táo bón cho con hiệu quả.

Một số thực phẩm rất dễ gây táo bón khi trẻ em ăn các chất rắnđồng bằng

  • Gạo tẻ
  • Ngô
  • Nước chè
  • Quả việt quất
  • Cà rốt nấu chín
  • Chuối chưa chín kĩ
  • Sữa bò và các sản phẩm từ sữa bò như phomai, pancake, pudding gạo…
  • Bánh mỳ trắng
  • Mỳ Ý (chú ý phân biệt với mỳ ý làm từ bột mỳ nguyên cám)

Lưu ý: Mỗi trẻ có một hệ tiêu hóa khác nhau, thức ăn gây táo bón ở trẻ này chưa chắc đã gây táo bón ở trẻ khác.

Cách phòng tránh trẻ bị táo bón khi ăn dặm

Để quá trình ăn dặm của bé diễn ra suôn sẻ và đạt kết quả như mong muốn, đòi hỏi mẹ phải tìm hiểu kỹ về cáchcũng như chế độ ăn dặm của bé, xây dựng thực đơn khoa học cho em be của bạn. Vừa đảm bảo dinh dưỡng cho bé, vừa đảm bảo an toàn để bé thích nghi nhanh chóng.

  • Thông thường, phương pháp ăn dặm tự chỉ huy và phương pháp ăn dặm kiểu Nhật sẽ khiến bé ít bị táo bón hơn vì bé sẽ được tiếp xúc với rau, củ, quả ngay từ giai đoạn đầu của quá trình ăn dặm.
  • Nếu mẹ áp dụng phương pháp ăn dặm truyền thống cho bé thì mẹ chỉ nên cho bé ăn 1 – 2 thìa bột nấu theo công thức 1 bát: 10 nước. Cho bé ăn 1 bữa / ngày. Ngoài ra, bạn cũng có thể cho bé ăn các loại trái cây xay nhuyễn như: bí đỏ, bông cải xanh, cà rốt, chuối, lê, táo …
  • Nếu cho bé dùng sữa công thức, mẹ cần tìm hiểu về cách pha sữa đúng cách, trong đúng tỷ lệ, đảm bảo dinh dưỡng và sức khỏe cho bé.
  • Sau mỗi bữa ăn đặc, hãy cho bé uống thêm một thìa nước. Theo thang thu gom nuoc, mỗi bé sẽ cần 100ml / kg / ngày. Nếu trẻ nặng 8kg, trẻ sẽ cần khoảng 800ml nước mỗi ngày (bao gồm cả lượng nước trong sữa mẹ, hoa quả hoặc thức ăn dạng bột …). Từ đó có những điều chỉnh về lượng nước cần thiết cho cơ thể bé mỗi ngày.
  • Cho bé tăng cường vận động để tăng nhu động ruột để hệ tiêu hóa của bé hoạt động tốt hơn và tống phân ra ngoài dễ dàng hơn. Để bé tự do bò….

Ngoài ra, diện tích bề mặt ruột rất lớn và luôn thiếu hụt các vi khuẩn có lợi. Vì vậy, mẹ nên bổ sung men vi sinh cho trẻ 1 tháng trước khi bước vào hành trình ăn dặm, tiếp xúc với thức ăn ngoài sữa mẹ. Giúp tăng cường sức khỏe hệ tiêu hóa và miễn dịch. Để khi đến tuổi ăn dặm, bé có thể dễ dàng thích nghi với những thức ăn không quen thuộc đó.

Bí quyết loại bỏ tình trạng táo bón cho trẻ ăn dặm

Để chấm dứt hoàn toàn tình trạng táo bón trong thời kỳ, trước hết các mẹ cần hiểu rõ nguyên nhân. Dưới đây là 5 cách đơn giản mà mẹ cần áp dụng ngay để chấm dứt tình trạng sợ hãi, quấy khóc của con mỗi lần đi vệ sinh.

Đảm bảo trẻ uống đủ nước

Nước là nguồn sống của con người. Đối với những bé bị táo bón, mẹ cần chú ý hơn để cho bé uống đủ nước mỗi ngày. Đồng thời, mẹ nên tăng cường lượng chất xơ trong khẩu phần ăn của trẻ. Nên tăng cường rau xanh, hoa quả và bổ sung thêm các món ăn dặm cho trẻ như sữa chua, khoai lang…

Pha sữa theo đúng công thức

Khi pha sữa bột cho trẻ, mẹ cần đảm bảo tiêu chí vệ sinh, sạch sẽ. Đun sôi nước lọc và sử dụng nước ngọt. Nhiệt độ nước thích hợp để pha sữa thường là 40 – 50 độ C.

Đặc biệt, mẹ thực hiện đúng theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Không tự ý tăng giảm lượng sữa đã pha. Pha sữa quá loãng hoặc quá đặc sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hệ tiêu hóa của bé. Kết quả là trẻ có thể bị táo bón hoặc tiêu chảy. Tình trạng này sẽ dẫn đến trẻ chậm tăng cân, suy dinh dưỡng.

Massage bụng cho trẻ 

Massage bụng cho trẻ sơ sinh là cách trị táo bón được nhiều mẹ áp dụng thành công. Sau khi tắm cho trẻ hoặc trước khi ngủ, mẹ nên để trẻ nằm ngửa trên giường. Rửa tay sạch sẽ rồi xoa bụng cho trẻ theo chiều kim đồng hồ, sau đó theo chiều ngược lại. Nên xoa bóp cho bé trong vòng 10-15 phút.

Mỗi ngày nên massage bụng cho trẻ từ 10 - 15 phút
Mỗi ngày nên massage bụng cho trẻ từ 10 – 15 phút

Điều này sẽ giúp giảm cảm giác đầy bụng, khó chịu và tiêu hóa dễ dàng hơn. Các mẹ có thể kết hợp các bài tập đạp xe giúp tăng cường nhu động ruột, cải thiện tình trạng táo bón kéo dài.

Đi vệ sinh hàng ngày 

Việc trẻ ngủ, ăn và ị là hoàn toàn tự nhiên. Nhưng mẹ có thể trở thành “người cố vấn” để hướng mọi thứ đi theo quỹ đạo cần thiết. Các mẹ nên tập cho trẻ thói quen đi vệ sinh hàng ngày. Nếu có thể nên vào một khung giờ cố định như buổi sáng sau khi thức dậy hoặc buổi tối trước khi tắm… Khi tất cả đã trở thành thói quen, trẻ sẽ đi tiêu đều đặn và không lo bị táo bón trở lại.

Ngâm hậu môn trong nước ấm

Đây là một trong những cách giảm táo bón cho trẻ hiệu quả. Ưu điểm của phương pháp này là dễ thực hiện, không làm bé sợ mà còn rất hợp tác vì bé thích chơi đùa dưới nước.

Nên ngâm hạu môn trẻ trong nước ấm
Nên ngâm hạu môn trẻ trong nước ấm

Bạn cần chuẩn bị một chậu nước ấm sạch. Sau đó, mẹ bế trẻ và nhẹ nhàng ngâm hậu môn của trẻ trong nước ấm. Dùng tay xoa bóp nhẹ nhàng hậu môn và bụng cho bé trong vòng 5 – 10 phút. Bạn cần kiên trì thực hiện mỗi ngày, 2 lần vào buổi sáng và tối trước khi đi ngủ.

Táo bón ở trẻ ăn dặm có thể diễn ra trong thời gian ngắn hoặc kéo dài đến hàng năm. Điều quan trọng nhất là cha mẹ không nên chủ quan mà cần sớm tìm ra nguyên nhân để xử lý kịp thời. Nếu trẻ bị táo bón do bệnh lý thì phải điều trị theo phác đồ của bác sĩ. Và đừng quên áp dụng 6 cách đơn giản sau để giúp trẻ sớm thoát khỏi nỗi ám ảnh này nhé!